Spruw

Heb je witte plekken in of rond je mond? Dan is het mogelijk dat je een spruw of schimmelinfectie in de mond hebt wat veroorzaakt wordt door de gist Candida. Hier lees je meer informatie en hoe je het kunt behandelen.

Wat is spruw?

Spruw is een andere benaming voor een schimmelinfectie in de mond. Dit ontstaat vaak op de tong, keelholte, gehemelte, binnenkant van de wangen of achterin de keelholte. Het is te herkennen aan de witte / witgrijze plekjes die ontstaan op de tong of andere eerder genoemde plaatsen. Dit komt door de gist Candida albicans wat een soort natuurlijk aanwezige schimmel is en vaak voorkomt bij gezonde volwassenen (tussen 20-50%). Dit veroorzaakt geen klachten totdat het lichaam verstoord raakt door bijvoorbeeld een verminderde weerstand in combinatie met een slechte mondhygiëne of andere factoren waar je later meer over kan lezen.

Spruw bij baby
Spruw bij baby

Spruw bij baby

De schimmelinfectie spruw komt ook veel voor bij kinderen, peuters en baby’s. Zeker wanneer de baby net geboren is en het krijgt borstvoeding dan is het beter om de eerste paar weken goed op de symptomen te letten. De eerste weken komt spruw vaak voor omdat het afweersysteem nog niet optimaal is. Hierdoor kan de moeder spruw overdragen aan het kind en ook andersom. Ze kunnen niet veel last hebben van de spruw zelf maar het kan wel hinder veroorzaken tijdens het drinken. Ze kunnen hierdoor slechter drinken en zo minder voedsel binnen krijgen of tijdens het drinken laten ze telkens de tepel of speen los.

Spruw op tepel

Wanneer een baby dus in aanraking is gekomen met de Candida-schimmel en zo spruw heeft ontwikkeld, is het mogelijk om dit over te dragen aan de tepel. Door de borstvoeding kan de baby bij de moeder spruw veroorzaken. Vooral wanneer er al een beschadigde huid of tepelkloven zijn, is het erg gevoelig voor overdragen. Tevens is het ook mogelijk dat de moeder spruw heeft en het overdraagt aan de baby.

Oorzaak en voorkomen

Er kunnen verschillende oorzaken zijn waarom een baby spruw kan krijgen. Alleen is het niet altijd precies duidelijk waar het is ontstaan. Zo kan het komen door een aanraking van iemand die de gist al op de vinger heeft of die de speen heeft aangeraakt. In moedermelk groeit deze gist ook goed en is het ook mogelijk dat het via de tepel is overgedragen. Ook kan het tijdens de geboorte ontstaan zijn omdat dan de baby nog geen goed afweersysteem heeft en daar in aanraking is gekomen via de moeder of iemand anders.
Wanneer je denkt dat de baby al spruw heeft dan zijn extra hygiëne maatregelen belangrijk omdat spruw besmettelijk kan zijn. Voordat je borstvoeding gaat geven, was dan eerst goed de handen en maak tepels schoon. En na de borstvoeding is het belangrijk dat je de tepels eerst laat drogen voordat je weer aankleed of je kan gebruik maken van zoogcompressen wat de tepelhuid droog houd. Geef je geen borstvoeding maar geef je de fles? Doe dan elke dag de spenen uitkoken en bewaar ze op een schone en droge plaats om zo min mogelijk risico te lopen.

Spruw bij baby
Spruw bij baby

Waar moet je op letten?

Het is daarom belangrijk dat je goed op de tekenen let die aangeven dat er spruw kan zijn.
Bij de baby:

  • Drinkt slecht of heeft geen zin.
  • Huilt veel tijdens het voeden.
  • Laat tepel of speen elke keer los.
  • Klakken van de tong.
  • Witte plekjes in de mond of tong.
  • Luieruitslag wat niet wil verbeteren.

Bij de moeder:

  • Pijn aan de tepels tijdens borstvoeding.
  • Stekende pijn in de borsten na voeden.
  • Branderige of gevoelige tepels.
  • Gespannen of schilferige huid.
  • Tepelkoven.
  • Verkleuring van de tepel, vaak rood.
  • Kleine bultjes rondom de tepel.

Spruw bij baby’s of kinderen hoeven niet altijd problemen te veroorzaken. Normaal gesproken gaat het vanzelf weg maar mocht het langer duren dan 2 weken of je twijfelt over de ernst en heeft de baby veel pijn of hinder tijdens het voeden, kun je het beste contact opnemen met de huisarts. Deze kan dan advies geven om zo de situatie en gezondheid van de moeder of baby te verbeteren.

Spruw bij volwassenen

Bij volwassenen ontstaat het vaak wanneer de weerstand is verminderd. De oorzaak kan komen door een ziekte of medicijnen zoals antibiotica, chemo of andere geneesmiddelen. Het is ook mogelijk dat spruw kan ontstaan wanneer er een slechte mondhygiëne is of dat een kunstgebit dit veroorzaakt. Enkele genotsmiddelen zoals roken of alcohol kunnen de symptomen ook aanwakkeren of verergeren. Alcohol stimuleert de groei van schadelijke bacteriën en roken verzwakt het immuunsysteem zodat de Candida schimmel beter kan ontwikkelen.

Spruw symptomen

Er zijn verschillende spruw mond symptomen waaraan je het kan herkennen. Hier vind je een opsomming van de symptomen die zouden kunnen ontstaan. Het is mogelijk dat je niet van alle symptomen last heeft want dit kan per persoon verschillen.

  • Witte plekjes in mond, keel, gehemelte.
  • Witte laag over tong.
  • Soms ontstaan er blaasjes.
  • Lippen gaan opvallend glanzen.
  • Keelpijn.
  • Pijnlijke rode plekken op mondslijmvlies.

Spruw voorkomen

Zoals je al eerder hebt kunnen lezen hebben wij in ons lichaam veel van nature aanwezige schimmels. Maar het is belangrijk om niet de schadelijke schimmels harder te laten groeien om zo een schimmelinfectie te voorkomen. Daarom is het belangrijk om een goede mondhygiëne te hebben en regelmatig je tanden goed te poetsen. Probeer geen mondwater of andere middelen gebruiken die de bacteriën in de mond kunnen beïnvloeden. Stop met roken en overmatig alcohol gebruik zodat het afweersysteem niet zwakker word. En zoals men bij veel aandoeningen zegt: Eet gezond, beperk stress, veel bewegen en zorg voor voldoende ontspanning.

Behandelen

Spruw gaat vaak vanzelf over na een paar dagen tot weken maar het is ook mogelijk om een anti schimmelmedicatie te gebruiken. Deze kun je bij verschillende drogisterijen of websites kopen. Wil je weten welke anti schimmelmiddelen er zijn? Hier kan je ook middelen vinden die je weerstand een boost kunnen geven. Je kan dit vinden op deze pagina: Schimmelinfecties geneesmiddelen.

Veelgestelde vragen:

Hoe ziet spruw er uit?

In de mond, wangen, keel, gehemelte ontstaan er witte plekjes. Over de tong kan een witte laag ontstaan wat moeilijk er af te halen is. In sommige gevallen kunnen er ook blaasjes in of rond de mond zijn en heeft men last van keelpijn.

Is spruw besmettelijk?

Bij baby’s is het belangrijk om de eerste paar weken niet in aanraking te komen met de Candida schimmel die spruw veroorzaakt. De baby heeft dan nog geen optimaal afweersysteem die het onder controle kan houden en daarom vatbaar voor spruw. De moeder kan dan tijdens de borstvoeding spruw overdragen maar dit kan ook van de baby naar de moeder gebeuren. Bij volwassenen is het minder besmettelijk omdat veel gezonde volwassenen deze schimmel bij zich dragen zonder dat er symptomen zijn. Het is wel mogelijk dat door een slechter afweersysteem of medicijnen deze schimmels kunnen groeien en een schimmelinfectie kan veroorzaken.